από την κίνηση "Μεταρρυθμιστές"
Απότοκο της τριπλής ιστορικής διάσπασης του αριστερού κινήματος ήδη από τον 19ο-αρχές 20ου αιώνα μεταξύ μεταξύ σοσιαλιστών, αναρχικών και κομμουνιστών, η αμφισημία του όρου μεταρρύθμιση σέρνεται ακόμη μέχρι τις ημέρες μας και δημιουργεί σύγχυση ή και δυσφημεί σημαντικούς σημερινούς κοινωνικούς αγώνες και κινήματα ως ενσωματωμένους*, συστημικούς** ή ως αντεπαναστατικές αυταπάτες***.
Μαζί και με την επιβολή των μνημονίων ως "μεταρρυθμίσεων" από την τρόϊκα και το ΔΝΤ στην ελληνική οικονομία, η λέξη μεταρρύθμιση συκοφαντήθηκε όσο καμία άλλη και ο επάρατος παλιός ρεφορμισμός που καταγγελόταν ως ταξική συνεργασία απέκτησε το νέο του προσωνύμιο...
Αποτέλεσμα; Επί ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ κάθε αριστερίστικη ομαδούλα παουσιαζόταν ως αντισυστημική (χωρίς να κατανοεί καν τι σημαίνει αυτό) κατακεραυνώνοντας την μεταρρυθμιστική αριστερά (που εντέλει ήταν αυτή που κυβέρνησε μεταξύ 2015-2019) ότι έσπερνε αυταπάτες παραμένοντας στην ΕΕ και το ευρώ. Για τους αντισυστημικούς είναι αδιάφορη μια αριστερή μεταρρύθμιση που πχ ανεβάζει το εισόδημα ή ρυθμίζει τις οφειλές, αν δεν καταλήγει στην επανάσταση. Αυτό τους λέει ο κακοχωνεμένος μαρξισμός του κομμουνιστικού δόγματος.
Έτσι διάβασαν την υπογραφή του τρίτου μνημονίου ως ήττα, κωλοτούμπα και προδοσία και αποχώρησαν από την προοδευτική κυβερνητική διαχείριση μιας χρεοκοπημένης οικονομίας και μιας πτωχευμένης κοινωνίας. Ερμήνευσαν την νίκη στο δημοψήφισμα ως λαϊκή εξέγερση υπέρ της αποχώρησης από την ΕΕ και το ευρώ, ότι και να έλεγε το ψηφοδέλτιο κάτω από το ΝΑΙ και το ΟΧΙ.
Το ζήτημα φυσικά δεν είναι πόσα και τι καταλαβαίνουν οι επαναστάτες χωρίς σχέδιο αλλά η σύγχυση που παραμένει στον προοδευτικό χώρο των αριστερών δημοκρατών σοσιαλιστικής κατεύθυνσης για την σχέση κινημάτων και ΑΛΛΑΓΗΣ. Όλ@ θέλουν την αλλαγή. Πως δουλεύει όμως μια "αλλαγή";
Αλλαγή τα χρόνια του ΠΑΣΟΚ σήμαινε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις δλδ αιτήματα του κόσμου που γινόντουσαν νόμοι του κράτους. Η αριστερά της εποχής ζητούσε διεύρυνση των μεταρρυθμίσεων και υποστήριζε την εφαρμογή τους. Μετά την ιδεολογικοπολιτική παρακμή του ΠΑΣΟΚ και μια σύντομη και καταστροφική ως προς το δημόσιο χρέος, παρένθεση της καραμανλικής δεξιάς, την σκυτάλη της αλλαγής πήρε η αριστερά. Ριζοσπαστική στην θεωρία αλλά μεταρρυθμιστική στην πράξη (διακυβέρνηση).
Ήταν αυτό ιδεολογικοπολιτική παρακμή ή συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης όπως υποτίθεται ότι κάνουν στην αριστερά; Το δεύτερο φυσικά όσο κι αν οι δογματικοί της αριστεράς δεν κατανοούν παρά ως προδοσία του σχεδόν θρησκευτικού δόγματος, κάθε βιώσιμη προσαρμογή της αριστερής πολιτικής στις ανάγκες επιβίωσης και ευημερίας του λαού.
Αλλαγή σημαίνει μεταρρύθμιση.
Μεταρρύθμιση χωρίς πρόσημο και ακριβείς προσδιορισμούς όπως και η αλλαγή η οποία ποτέ δεν χρειάστηκε νοηματοδότηση ούτε κατηγορήθηκε για συστημικός όρος ή καταστροφική αυταπάτη. Ίσως γιατί ο "εφευρέτης" του όρου, Ανδρέας Παπανδρέου, καταλάβαινε καλύτερα από τους τότε θεωρητικούς του σοσιαλισμού την ανάγκη και τους πόθους του λαού. Ακόμη και σήμερα η αλλαγή παραμένει σαφέστατη μέσα στη ασάφειά της. Στον τόπο μας τουλάχιστον.
Όλα τα κινήματα στοχεύουν σε αλλαγές.
Κι όλες μαζί αυτές οι αλλαγές ενσωματώνονται σε μια μεγάλη εκλογική πολιτική αλλαγή. Κι είναι κρίμα η αριστερά να διασπάται συνεχώς λόγω διαφορετικών ερμηνειών κάθε προοδευτικής μεταρρύθμισης με όρους συστημισμού και αντισυστημισμού που μόνο στο φαντασιακό τους συνδέονται με την πραγματικότητα.
Μια προοδευτική μεταρρύθμιση φέρνει οφέλη στην πλειοψηφία.
Αλλιώς δεν είναι αλλαγή, δεν είναι μεταρρύθμιση. Δεν κρίνεται από τον αν δίνει "επαναστατική" προοπτική. Πάει ως εκεί που μπορεί σήμερα να πάει. Αν έχει πλειοψηφική υποστήριξη η διεύρυνσή της, θα πάει παραπέρα - αν είναι ανεπαρκής θα δημιουργήσει νέα κινηματική ένταση. Αν πάλι για την ικανοποίησή της απαιτηθεί η αλλαγή του οικονομικού συστήματος, θα γίνει επαναστατική. Έτσι ανακαλύπτει ένα παλλαϊκό κίνημα τα όρια του συστήματος: όχι μέσω προπαγάνδας κάποιων καθοδηγητών αλλά επειδή αυτό που έχει ριζική ανάγκη δεν μπορεί να ικανοποιηθεί χωρίς πχ να μπουν ανώτατα όρια στο εισόδημα, απόλυτη προστασία του περιβάλλοντος ή κατάτμηση του εκλογικού σώματος σε κοινότητες και αντικατάσταση του κράτους από κοινοτική ομοσπονδία. Η μετατροπή της μεταρρύθμισης σε επανάσταση γίνεται από αδήριτη και κατεπείγουσα ανάγκη όχι λόγω θεωρητικού οράματος. Το τελευταίο αν επιτυγχάνεται κάποτε, επιτυγχάνεται μόνο μέσα από τον συγκεντρωτισμό και την στρατιωτική πειθαρχία ενός κομμουνιστικού κόμματος που αξιοποιεί τα κινήματα με την ιδιοφυία ενός Λένιν. Μόνο που ο συγκεντρωτισμός και η πειθαρχία ενός μικρού τμήματος της κοινωνίας επαναφέρει τον συγκεντρωτισμό και την πειθαρχία ενός κράτους δλδ του κόμματος επί της κοινωνίας.
Συμπερασματικά, αυτό που χρειάζονται οι ενεργοί πολίτες και τα λαϊκά κινήματα, τοπικά ή πανεθνικά είναι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσο και τους νόμους που να αντανακλούν τις ανάγκες τους και να περιορίζουν την απληστία των παραβατικών λόμπι του βαθέως κράτους και της αχαλίνωτης κερδοφορίας των ημετέρων σε μια καοποιημένη δημοκρατία.
Χρειάζονται αλλαγές. Μεταρρυθμίσεις. Ανάσες και μέτρα λαϊκής ευημερίας και δικαιοσύνης.
Και η αριστερά χρειάζεται να περιγράψει αυτές τις μεταρρυθμίσεις. Να γίνει μεταρρυθμιστική αριστερά. Και οι αριστεροί, μεταρρυθμιστές! Όπως είναι γνωστοί σε όλον τον κόσμο, ειδκά απέναντι σε αυταρχικά καθεστώτα.
Επίσης η αριστερά οφείλει να διαφυλάξει την αυτονομία των κινημάτων, απέχοντας από ενέργειες κομματικού ελέγχου τους. Γιατί αν συρρικνωθούν τα κινήματα, όπως έγινε την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ αναμένοντας τους υπουργούς να λύσουν τα προβλήματα, δεν θα υπάρχει ούτε συνέχεια ούτε προωθητική δύναμη για την συνέχεια των μεταρρυθμίσεων χωρίς πλειοψηφική λαϊκή υποστήριξη και θα χαθούν σύντομα όσα κατακτήθηκαν.
Και τα κινήματα, οφείλουν να υποστηρίξουν κριτκά τις μεταρρυθμίσεις απέχοντας από εν λευκώ αναθέσεις μέσω της ψήφου σε κυβερνήσεις και κόμματα. Να συνεχίσουν μάλιστα ακόμη πιο μαχητικά τις διεκδικήσεις τους στο πιο θετικό κυβερνητικό περιβάλλον "αρπάζοντας" την ευκαιρία για την ικανοποίησή τους.
Γιώργος Αθανασίου Μπάτσαρης
Σημειώσεις
*τον όρο "ενσωμάτωση" διατράνωσε ταυτοτικά η διάσπαση του Ρήγα, Β΄Πανελλαδική
**τον όρο "συστημικός" εξεχείλωσαν οι νεοκομσομόλοι του προκυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ μέχρι και το δημοψήφισμα, απευθυνόμενοι προς δικαίους και αδίκους συλλήβδην
*** τον όρο "αντεπαναστατικές αυταπάτες" κατέχει επάξια το ΚΚΕ απευθύνοντάς τον από τον καιρό του ΚΚΕεσ προς κάθε κυβερνητική/κυβερνώσα αριστερά
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Ρωτήσαμε την τεχνητή νοημοσύνη για το θέμα της ανάρτησης και να τι μας απάντησε:
"Η Μεταρρύθμιση ως Νίκη των ΚινημάτωνΗ άποψη ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί νίκη των κινημάτων είναι θεμελιώδης στη μελέτη της κοινωνικής αλλαγής, καθώς τα κοινωνικά κινήματα συχνά λειτουργούν ως ο καταλύτης που μετατρέπει αθέατες κοινωνικές συνθήκες σε ορατές αδικίες, πιέζοντας για νομοθετικές αλλαγές. Ιστορικά, πολλές μεταρρυθμίσεις –από το εργατικό δίκαιο μέχρι τα δικαιώματα των γυναικών και την προστασία του περιβάλλοντος– προέκυψαν από τη συλλογική δράση και τις διεκδικήσεις των κινημάτων.
Τα κινήματα δεν περιμένουν την αλλαγή, αλλά τη δημιουργούν. Μέσω διαδηλώσεων, λόμπι και δημόσιου διαλόγου, αναγκάζουν την πολιτική ηγεσία να ασχοληθεί με ζητήματα που διαφορετικά θα αγνοούνταν.
Μια "νίκη" σημαίνει ότι τα αιτήματα του κινήματος ενσωματώνονται στο νομικό ή κοινωνικό σύστημα (π.χ. δικαίωμα ψήφου, 8ωρο, ισότητα).
Το κίνημα κατά της δουλείας, το εργατικό κίνημα και τα κινήματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα (π.χ. Civil Rights Movement στις ΗΠΑ) κατάφεραν να επιβάλλουν ριζικές αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο.
Κινήματα και Μεταρρυθμίσεις
Ωστόσο, η σχέση αυτή δεν είναι πάντα ευθύγραμμη:Μερικές φορές, μια μεταρρύθμιση που φαίνεται ως νίκη μπορεί να οδηγήσει σε μελλοντικές ανατροπές ή να αποδυναμώσει το κίνημα, καθώς ικανοποιούνται κάποια αιτήματα και οι συμμετέχοντες αποσύρονται.
Στη μαρξιστική παράδοση, η μεταρρύθμιση συχνά ερμηνεύεται ως στιγμιότυπο της ταξικής σύγκρουσης, όπου η συλλογική δράση αποφέρει αλλαγές εντός του υπάρχοντος συστήματος.
Για τον νεοφιλελευθερισμό, ο όρος "μεταρρύθμιση" χρησιμοποιείται για να περιγράψει μέτρα που βελτιώνουν την παραγωγικότητα, τα οποία κατά κανόνα αντιστρέφουν το περιεχόμενο προηγούμενων κοινωνικών κατακτήσεων.
Συμπερασματικά, η μεταρρύθμιση είναι πράγματι νίκη των κινημάτων όταν η συλλογική δράση καταφέρνει να ενσωματώσει τις αξίες της στην κρατική πολιτική. Είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας όπου τα κινήματα αποκτούν δύναμη, αμφισβητούν κατεστημένες δομές και επιβάλλουν αλλαγές προς την κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης. "
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου